Tegoroczna edycja Festiwalu Ekodzieło (18-20 maja) organizowana przez Klub Gaja przy współpracy z Galerią Bielską BWA połączy ekologię, sztukę i kulturę angażując dzieci i młodzież w opiekę nad Tajemniczym Ogrodem w Bielsku-Białej i Parkiem Wolności w Wilkowicach. Do współpracy zaproszono artystów land artu. Waldemar Rudyk stworzy instalację „Jesteśmy” w Parku w Wilkowicach (18 maja). Artysta Jarosław Koziara zrealizuje w przestrzeni Tajemniczego Ogrodu instalację „Bramę” nawiązującą do kontekstu miejsca (wernisaż 20 maja, godz. 13.00). W Kinie „Promyk” w Bystrej odbędzie się pokaz filmu „Monizm” w reżyserii Riara Rizaldiego (19 maja, godz. 19.00, wstęp wolny). Film zdobył nagrodę główną 18. Azjatyckiego Festiwalu Filmowego Pięciu Smaków. Zapraszamy!

We współczesnym świecie, żyjemy oderwani od cykli przyrody nie zauważając naszej współzależności z otaczającym nas światem natury. Pomysł na Festiwal Ekodzieło narodził z potrzeby stworzenie takich warunków dla uczestników, aby mogli te utracone więzi poszukiwać i odkrywać na nowo. Sztuka poprzez działanie staje się pomostem pomagającym w odzyskiwaniu relacji z sobą i naturą oraz uczy zdobywania prostych umiejętności jak to podtrzymywać. 12. Festiwal Ekodzieło wpisuje się w ideę i program wydarzeń Bielska-Białej, pierwszej Polskiej Stolicy Kultury – Miasta Splotów, gdzie dobrostan mieszkańców tkamy wspólnotą, naturą, wyobraźnią.

Jacek Bożek, lider Klubu Gaja i pomysłodawca Festiwalu Ekodzieło, podkreśla – „Polska Stolica Kultury 2026 w Bielsku-Białej nadaje także działaniom Klubu Gaja specyfikę łączenia sztuki, aktywności społecznej i dbania o dobrostan ludzi i natury. Ta wielowymiarowość i przenikanie się znaczeń zawsze towarzyszyła naszym programom i kampaniom. Jesteśmy bardzo dumni, że możemy dzielić się naszą wiedzą i doświadczeniem w ramach Polskiej Stolicy Kultury przypominając uczestnikom festiwalu o wadze przyrody w ludzkim, ale także nie ludzkim życiu”.

W Tajemniczym Ogrodzie w Bielsku-Białej i Parku Wolności w Wilkowicach, eukatorki i edukatorzy Klubu Gaja zaproszą dzieci i młodzież na plenerowe warsztaty na temat m.in. łąk kwietnych, owadów zapylających, ptaków, wiewiórek, połączone z opowieściami o tych miejscach, pracami porządkowymi i pracą z zaproszonymi artystami.

Gościem 12. Festiwalu Ekodzieło będzie Jarosław Koziara, artysta sztuk wizualnych, znany m.in. z monumentalnych realizacji land art. W Tajemniczym Ogrodzie w obrębie Cmentarza Żydowskiego przy ul. Cieszyńskiej artysta stworzy landartową realizację – Bramę. Symboliczne Przejście pomiędzy Światami – Sacrum i Profanum.

Agata Smalcerz, dyrektorka Galerii Bielskiej BWA, mówi – „Sztukę współczesną i ekologię często łączy postawa wobec przyrody: traktowanie jej nie instrumentalnie, jako zasób służący człowiekowi, ale partnersko. Jesteśmy współmieszkańcami tej samej planety i aby przetrwać musimy szanować każdy byt. Wielu artystów nawiązuje do kwestii ekologii, apelując o szacunek do natury w swoim przesłaniu, ale też ukazując jej piękno i niezwykłość. Jarosław Koziara sztukę traktuje totalnie: w swoich pracach landartowych czy efemerycznych instalacjach na ulicach miast, odwołuje się do symboli i form o uniwersalnym znaczeniu, przemawiających wizualnym bogactwem i nasyconych ważnymi treściami. Brama w Tajemniczym Ogrodzie, wykonana z materii organicznej, będzie symbolicznym przejściem ze strefy sacrum do strefy profanum, łącznikiem między tym, co minęło, a tym, co przed nami”.

W Parku w Wilkowicach, powstanie kolejny landartowy obiekt „Jesteśmy”, który wspólnie z uczestnikami festiwalu stworzy Waldemar Rudyk, artysta wizualny i animator kultury. Realizacja połączona będzie z opowieściami o parku, jego historii, czasu zapomnienia i odkrycia go na nowo przez mieszkańców, które poprowadzi Jacek Bożek z Klubu Gaja.

Tradycyjnie Klub Gaja zaprasza na seans filmowy do Kina „Promyk” w Gminnym Ośrodku Kultury „Promyk” w Bystrej. W tym roku odbędzie się pokaz indonezyjskiego filmu „Monizm” w reżyserii Riara Rizaldiego. Film zdobył Grand Prix 18. Azjatyckiego Festiwalu Filmowego Pięciu Smaków. Jury w uzasadnieniu wyboru filmu, podkreślało – „Poprzez awangardowe podejście formalne, czerpiąc z szamanizmu, wulkanologii i myśli ekokrytycznej, ten łączący dokument i fikcje film bada alternatywne ontologie i mitologie lokalną. Reżyser rzuca wyzwanie konwencjonalnej formie filmowej i antropocentrycznej koncepcji naszych relacji z naturą”. Po seansie zapraszamy publiczność na rozmowę z Anetą Romańską, antropolożką, tłumaczką i badaczką, zajmującą się relacjami międzykulturowymi oraz antropologią wizualną. Spotkanie poprowadzi dziennikarka i krytyczka filmowa Miłosława Bożek. Zapraszamy, wstęp wolny!

PROGRAM 12. FESTIWALU EKODZIEŁO

WILKOWICE
PARK WOLNOŚCI
18 maja (poniedziałek), godz. 9.00 

Jesteśmy
warsztaty land artu i opowieści o parku
poprowadzą Waldemar Rudyk  i Jacek Bożek
(warsztaty dla szkół)

Ptaki
Owady zapylające
warsztaty poprowadzą edukatorzy Klubu Gaja
(warsztaty dla szkół)

BYSTRA
GMINNY OSRODEK KULTURY „PROMYK”
KINO „PROMYK”
19 maja (wtorek), godz. 19.00

Monizm – pokaz filmu (Indonezja, 2023)
reżyseria Riar Rizaldi
rozmowę z antropolożką Anetą Romańską
poprowadzi dziennikarka Miłosława Bożek
(wstęp wolny)

BIELSKO-BIAŁA
TAJEMNICZY OGRÓD
19 maja (wtorek), godz. 10.00 

Wydeptywanie
działania performatywne
poprowadzi Jacek Bożek
(warsztaty dla szkół)

Brama
warsztaty land artu
poprowadzi Jarosław Koziara
(warsztaty dla szkół)

20 maja (środa), godz. 10.30

Łąki kwietne
Owady zapylające
Wiewiórki
Rośliny inwazyjne
warsztaty poprowadzą edukatorzy Klubu Gaja
(warsztaty dla szkół)

20 maja (środa), godz.13.00

Brama – wernisaż
poprowadzą
Jarosław Koziara – artysta
Agata Smalcerz – dyrektorka Galerii Bielskiej BWA
Jacek Bożek – Klubu Gaja
(wstęp wolny)

Pobierz plakat festiwalu >>>

Honorowy Patronat
Prezydenta Miasta Bielska-Białej Jarosława Klimaszewskiego oraz Wójta Gminy Wilkowice Macieja Mrówki.

Partnerzy: Miasto Bielsko-Biała Polska Stolica Kultury 2026, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej, Galeria Bielska BWA, Davines, Zakład Gospodarki Odpadami w Bielsku-Białej, Eko-Wtór Jakubiec, Gmina Wilkowice, Gminny Ośrodek Kultury „Promyk” w Bystrej.

Dofinasowanie ze środków Miasta Bielska-Białej i Gminy Wilkowice.

Na zdjęciu: Waldemar Rudyk „Przenikanie”, Tajemniczy Ogród 2026. Fot. Klub Gaja