O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa ... Leopold Staff
Święto Drzewa jest programem edukacji ekologicznej Klubu Gaja realizowanym od 2003 roku. Jest to ogólnopolska i międzynarodowa akcja sadzenia drzew co roku 10 października oraz towarzyszący jej program edukacji ekologicznej. Opiera się on na lokalnej aktywności, w szczególności młodzieży, przy udziale przedstawicieli różnych instytucji, lokalnych społeczności, samorządów, biznesu i organizacji pozarządowych. Celem programu jest edukacja dla rozwoju zrównoważonego i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatu na Ziemi. Chcemy zainspirować dzieci, młodzieży, nauczycieli i wszystkich uczestników do podejmowania lokalnych działań proekologicznych dotyczących sadzenia i ochrony drzew. Wspólne sadzenie drzew w ramach programu, przyczynia się do zwiększenia zalesienia i zadrzewienia oraz do zmniejszenia skutków zmian klimatycznych na Ziemi. Placówki oświatowe w całym kraju nawiązują współpracę z najbliższym Nadleśnictwem. Lasy Państwowe, które są partnerem programu, udostępniają sadzonki drzew uczestnikom oraz służą pomocą swoich specjalistów.
Uważam, iż projekt Święto Drzewa doskonale wpisuje się w działania edukacji dla zrównoważonego rozwoju. Angażuje społeczności lokalne, w szczególności dzieci i młodzież oraz kształtuje odpowiedzialność w zakresie racjonalnego korzystania z zasobów naturalnych, w celu zachowania ich dla przyszłych pokoleń. Jestem przekonany, że projekt ten przyczyni się do zwiększenia świadomości w zakresie ochrony przyrody, różnorodności biologicznej i klimatu, a także wpłynie na kształtowanie postaw proekologicznych. Dlatego też z przyjemnością przyjmuję honorowy patronat nad tym przedsięwzięciem. Organizatorom oraz wszystkim uczestnikom programu życzę wielu sukcesów i satysfakcji z podejmowanych działań.
Maciej Nowicki – Minister Środowiska
Drzewa i klimat
Aktywność człowieka w zatrważającym tempie zmienia środowisko naturalne i wpływa na procesy globalnych zmian klimatycznych, które coraz częściej przejawiają się rosnącą falą upałów suszami, huraganami, ulewami i powodziami. Stężenie dwutlenku węgla CO2 – najważniejszego gazu cieplarnianego rośnie nieprzerwanie od czasów rewolucji przemysłowej. Pod koniec obecnego wieku średnia temperatura powietrza wzrośnie prawdopodobnie od 1,4 do 5,8°C. Działania zapobiegające zmianie klimatu wymagają współpracy rządów, sektora, prywatnego i społecznego. Aby wdrożyć nowe działania klimatyczne i pakiety związane z odnawialnymi źródłami energii mówi się o około 90 miliardach euro w UE, co stanowi ok. 0,6% rocznego PKB UE. Stawros Dimas, komisarz unijny, stwierdził, że „stawka nigdy dotąd nie była tak wysoka. Globalne ocieplenie postępuje w takim tempie, że nie ma przesady w stwierdzeniu, że to najprawdopodobniej nasza ostatnia szansa. W ciągu najbliższych dziesięcioleci musimy zapobiec osiągnięciu przez zmiany klimatyczne poziomu niszczącego, zagrażającego życiu milionów ludzi stanowiącego znaczące obciążenie dla gospodarki” powiedział niedawno. Stoją przed nami priorytetowe zadania, takie jak spowolnienie i ostateczne odwrócenie procesu wylesienia, gdyż jest on odpowiedzialny za ok. 20% globalnych emisji gazów cieplarnianych (GC) – więcej niż wszystkie formy transportu, które stanowią ok. 14% globalnych emisji. Aby ograniczyć wzrost temperatury o 2°C powyżej temperatury z czasów przedindustrialnych, oznacza to konieczność zmniejszenia emisji globalnych gazów cieplarnianych do roku 2050 o co najmniej 50% w stosunku do poziomu z 1990 roku. Wszyscy ponosimy odpowiedzialność za przyszłość planety, bo wszyscy odpowiadamy za swoje życie i za przyszłe pokolenia. Nadszedł czas działania. Szybkiego i zdecydowanego. Zapraszamy do wspólnej pracy dla Ziemi.
Sadzenie drzew pozostaje jednym z najbardziej opłacalnych sposobów przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Drzewa i lasy są niezbędnym elementem regulacji klimatu, ponieważ pochłaniają dwutlenek węgla – i zawierają, jak się ocenia, o 50% więcej węgla niż atmosfera.
Jak włączyć się w Święto Drzewa? Święto Drzewa to nie tylko akcja sadzenia drzew 10 października ale także całoroczny program edukacji ekologicznej obejmujący m.in. takie działania, jak: •zakładanie przyszkolnych ogrodów i parków, •oznaczanie drzew pomnikowych, •poszukiwanie drzew świadków historii, •zbieranie nasion drzew, •zbieranie makulatury, •przeprowadzenie lekcji tematycznych, •wycieczki i zajęcia w terenie, •przedstawienia i happeningi, •konkursy plastyczne, fotograficzne i literackie, •nawiązanie współpracy ze szkołami partnerskimi,
•sadzenie drzew w intencji pokoju na świecie
Kampania Miliarda Drzew dla Planety
Tak jak w latach ubiegłych, tak i w roku 2009 program Święto Drzewa bierze udział w Kampanii Miliarda Drzew dla Planety prowadzonej przez Program Narodów Zjednoczonych do spraw Ochrony Środowiska (UNEP), która po sukcesach w roku 2007, kiedy to posadzono 2 miliardy drzew zamiast zakładanego miliarda, rozrasta się w Kampanię Siedmiu Miliardów Drzew. Ten ambitny cel zakłada posadzenie przynajmniej jednego drzewka na każdego mieszkańca Ziemi do końca 2009 roku. Do tej pory posadzono już ponad 7,4 miliarda drzew. Kolejny cel na rok 2010 to posadzenie 12 miliardów drzew. Tak więc do dzieła!
Kampania, realizowana jest pod patronatem laureatki Pokojowej Nagrody Nobla, twórczyni Kenijskiego Pasa Zieleni, prof. Wangari Maathai oraz Jego Wysokości Księcia Monako Alberta II , jest próbą odpowiedzi na zagrożenia związane z globalnym ociepleniem, jak również na inne problemy równowagi ekologicznej, od kurczenia się zasobów wody po zanik bioróżnorodności.
"Sadzenie drzew pozostaje jednym z najbardziej opłacalnych sposobów przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Drzewa i lasy są niezbędnym elementem regulacji klimatu, ponieważ pochłaniają dwutlenek węgla – i zawierają, jak się ocenia, o 50% więcej węgla niż atmosfera. Wylesienie, z kolei, odpowiadają za przeszło 20% dwutlenku węgla produkowanego przez człowieka, na równi z innymi źródłami emisji. Drzewa odgrywają także doniosłą rolę w zaopatrywaniu ludności wiejskiej i miejskiej w rozmaite produkty i usługi, dostarczając m.in. żywności, drewna, celulozy, leków i energii, oraz przyczyniając się do ochrony żyzności ziem, zasobów wód i różnorodności biologicznej". (UNEP News Release 2008/11 ).
"Kampania Miliarda Drzew to wezwanie UNEP do blisko 7 miliardów ludzi wspólnie zamieszkujących dziś naszą planetę, aby podjęli proste, pozytywne kroki na rzecz ochrony klimatu. Jest to podstawowy problem naszych czasów, który można pokonać tylko poprzez powszechne działanie - indywidualne i kolektywne. Jestem przekonany, że nowy cel zostanie zrealizowany – drzewo po drzewie”, stwierdził dyrektor UNEP Achim Steiner.
Let’s plant a tree for peace
W tym roku po raz kolejny będziemy sadzić drzewa w intencji pokoju na świecie. Nasze przesłanie „Let’s plant a tree for peace” dotarło już do 100 organizacji w 35 krajach świata. Na apel odpowiedzieli między innymi członkowie Fundacji Ashoka – międzynarodowej organizacji pozarządowej, promującej zjawisko przedsiębiorczości społecznej, a także organizacje ekologiczne i organizacje pracujące na rzecz praw człowieka. W wielu miejscach Święto Drzewa to nie tylko akcje sadzenia drzew, ale także różnorodne projekty na rzecz ochrony środowiska naturalnego, tolerancji i przeciwko rasizmowi. Pamiętajmy, pokój jest jedną z najcenniejszych ludzkich wartości. Codziennie docierają do nas informacje o nieszczęściach, jakie spotykają ludzi z powodu wojen i aktów terroryzmu. Dlatego tak ważne jest, abyśmy zrobili coś na znak pokoju i przeciwko przemocy.
Z przyjemnością przesyłam Państwu ostatnio opublikowany przez Program Narodów Zjednoczonych do spraw Ochrony Środowiska Narodów (UNEP) album Billion Tree Campaign, w którym został opisany program Klubu Gaja Święto Drzewa – Drzewa dla Pokoju. Życzę wielu sukcesów w realizacji programu Święto Drzewa i gratuluję zmobilizowania uczestników z 35 krajów na świecie do udziału w sadzeniu drzew w intencji pokoju na świecie. Achim Steiner – zastępca sekretarza generalnego ONZ i dyrektor wykonawczy UNEP
Poniżej zamieszczamy list w języku angielskim, zachęcający do udziału w akcji sadzenia drzew na świecie. Możecie wykorzystać go organizując Święto Drzewa w swojej szkole rozsyłając go do swoich przyjaciół czy szkół partnerskich na świecie. Zostańcie rzecznikami pokoju na świecie.
LET’S PLANT A TREE FOR PEACE October 10th 2010
Peace is one of the most precious of human values. We hear each day of the misfortunes that befall people because of wars and acts of terrorism. Sometimes we think that we cannot do anything about it, but our lives depend upon the attitude we adopt. That is why it is important that we, ourselves, make a simple gesture for peace. We should also remember that peace on Earth depends on whether we are able to preserve our natural resources and environment for future generations.
Tree Day is a project that Klub Gaja has been carrying out since 2003. It is a national and international action for planting trees on October 10 every year with an accompanying program for ecological education. The project is based on local activity, primarily of the youth, as well as the representatives of various institutions, local communities, local government, business, and non-government organisations. Since 2007 Tree Day is organising in connection with UNEP “Plant for the Planet: Billion Tree Campaign”. Our initiative was presented in UNEP “The Billion Tree Campaign Album”.
In 2009 with broad public participation, we planted 78000 trees, which were entered into the UN One Billion Trees for the Planet campaign database. School students in Poland collected 377 tons of scrap paper. 42000 people participated in the program, including school children and young people from various types of educational facilities, field education centres, as well as local communities, public agencies, local governments and business.
Our message: Let’s plant a tree for peace has reached 35 countries all over the world. The trees for peace were planted in Poland, Iceland, Lithuania, the Netherlands, Czech Republic, Columbia, Great Britain, Denmark, Austria, Ireland, India, and other countries. In many places of the world, Tree’s Day does not solely mean the action of planting trees for peace, but also other numerous projects for the protection of the natural environment, co-operation, and tolerance.
Each of us can plant a Tree for Peace or help in the promotion of this idea. The easiest way to do it is to send the information, the poster or the leaflet to a befriended school, an institution, or a person in any corner of our planet. We hope that each year we shall be more numerous and we shall plant more trees! For Peace!
If you want to get Tree Day poster and leaflet in English please contact with us. Please send us also your reports of the actions, photographs, and newspaper cuttings. Our address is Klub Gaja, 43-365 Wilkowice, ul. Parkowa 10, Poland, e-mail: klubgaja@klubgaja.pl.
Klub Gaja is a leading independent civil society organization dealing with environment protection and animal rights in Poland. It was founded by Jacek Bożek in 1988. Since 2004 it has a status of an organization of public benefit.
With very best wishes, Yours sincerely
Jacek Bożek President Klub Gaja, Polish Ashoka Fellow
Zbieraj makulaturę, ratuj konie Idea akcji „Zbieraj makulaturę, ratuj konie” łączy w sobie dwa wcześniej realizowane przez Klub Gaja programy. Łączy kampanię „Zwierzę nie jest rzeczą”, w ramach której m.in. zajmujemy się problemem transportu koni na rzeź oraz program „Święto Drzewa” poświęcony ochronie i sadzeniu drzew.
Jak się w włączyć do akcji?
Bardzo prosto! Szkoły zbierają makulaturę i puszki, sprzedają te surowce, a pieniądze przesyłają na nasze konto (koniecznie z zaznaczeniem, że pochodzą z akcji „Zbieraj makulaturę ratuj konie”). W szkołach zbiórce mogą towarzyszyć stoliki informacyjne, wystawy, festyny. Klub Gaja przeznacza te pieniądze na akcję ratowania koni. Każda szkoła pod koniec roku otrzyma plakat ze zdjęciem uratowanych koni. Na uratowane przez nas zwierzęta czekają już stowarzyszenia i fundacje zajmujące się hipoterapią, pomocą niepełnosprawnym czy prowadzące schroniska dla koni. Organizacje te zapewnią im dobre warunki i dożywotnią opiekę. Czytaj więcej.
Dobre praktyki czyli jak rozwijać Święto Drzewa - czytaj
Piknik dla klimatu W niedzielę 29 sierpnia 2010 roku Klub Gaja uczestniczył w kolejnym już pikniku dla klimatu. Impreza odbywała się w Warszawie na Nowym Świecie, który na ten jeden dzień zamienił się w łąkę, gdyż ulica został przykryta naturalną darnią. Podczas imprezy prezentowaliśmy nasze działania związane z ochroną klimatu, szczególnie program „Święto Drzewa”. W związku ze zbliżającą się kolejną edycją programu 10 października 2010 roku. Na naszym stoisku można było otrzymać materiały edukacyjne Klubu Gaja np. poradnik „Chroń Klimat, – co ty możesz zrobić” - nasze nowe wydawnictwo, w którym przedstawiamy proste działania, które każdy z nas może przeprowadzić aby zmniejszyć zużycie energii czy wody. Przypominamy o tym, że oszczędzając energię nie tylko chronimy środowisko, ale też oszczędzamy pieniądze.
Nagroda Pegaza i posumowanie akcji "Zbieraj makulature, ratuj konie" 2009/2010 W roku szkolnym 2009/2010 uczestnicy akcji zebrali szacunkowo około 265 ton makulatury. W akcji wzięło udział 115 placówek oświatowych.
Laureatem Nagrody Pegaza została Szkoła Podstawowa w Szczodrzykowie w Gminie Kórnik, która po raz kolejny zebrała najwięcej makulatury.
Uroczyste wręczenie statuetki Pegaza odbędzie się 8 października 2009 w Warszawie, podczas inauguracji 8. edycji Święta Drzewa. Natomiast warsztat Pegaz dla uczniów biorących udział w akcji odbędzie się w pażdzierniku 2010 w ramach obchodów 8. edycji Święta Drzewa. Wspólnie stworzymy rzeźbę kolejnego Pegaza.
Wyróżnieni w akcji "Zbieraj makulaturę, ratuj konie": * Przedszkole Iskierka w Krakowie * SP w Mostach * SP Fundacji PRIMUS we Wrocławiu * II LO w Zawierciu * SP nr 307 w Warszawie * Zespół Szkól w Przystajni * Zespół Szkół w Marzęcicach * SP nr 3 w Zamościu * SP w Boniewie * SP w Iłowej * Publiczne Gimnazjum nr 1 w Nasielsku
W dniu 28 maja 2010 Komisja Konkursowa Klubu Gaja w składzie - Beata Tarnawa, Jacek Bożek, Jolanta Migdał, po zapoznaniu się z nadesłanymi do Klubu Gaja kartami zgłoszeń i sprawozdaniami wyłoniła laureatów Konkursu Czarodziejskie Drzewo za osiągnięcia w Programie edukacji ekologicznej Święto Drzewa w roku 2009. Nagrody Czarodziejskiego Drzewa zostaną wręczone tegorocznym laureatom podczas inauguracji Święta Drzewa 8 października 2010 roku w Warszawie.
LISTA LAUREATÓW CZARODZIEJSKIEGO DRZEWA 2009
Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Leszczynie Szlacheckim - za posadzenie największej ilości drzew – 16 tysięcy
LeasePlan Fleet Management (Polska) Sp. z o.o. - za posadzenie 3150 drzew podczas pikniku rodzinnego pracowników firmy
Urząd Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim – Centrum Edukacji Ekologicznej - za zaangażowanie wszystkich gminnych placówek oświatowych - ponad 2,7 tysiąca uczestników
Nadleśnictwo Kudypy - za wielostronna współpracę oraz założenie Drzewko Szczęścia
Urząd Miasta w Łaziskach Górnych - za objęcie opieką 17 pomników przyrody
Gimnazjum nr 1 w Izdebkach i Leśnictwo Izdebki - za wieloletnią współpracę i pomysł sadzenia drzew w pasie drogowym
Szkoła Podstawowa im. Juliana Tuwima w Lipinkach - za konsekwencję w działaniach i objęcie ochroną pomnikową lipy – Lipinianki Julianki
XIV Drużyna Harcerska w Wycisłowie - za zaangażowanie społeczności lokalnej i wspólne sadzenie drzew na placu zabaw
Stowarzyszenie Edukacji Ekologicznej i Kulturalnej w Mrągowie - za wielostronną współpracę w ramach programu Święto Drzewa
Szkoła Podstawowa w Nądni - za współpracę i podpisanie układu partnerskiego o współpracy z Urzędem Miejskim w Zbąszyniu
Zespół Szkół w Lelkowie - za wspólne posadzenie drzew z rodzicami wokół kościoła i cerkwi
Nagroda specjalna dla Nadleśnictwa Bielsko-Biała - za wieloletnią współpracę w ramach programu Święto Drzewa
Serdecznie gratulujemy!
Święto Drzewa 2009 podsumowanie
Siódma edycja „Święta Drzewa” Klubu Gaja przyniosła plon w postaci ponad 78 tys. posadzonych drzew i zaangażowania w program ponad 42 tys. uczestników. Najwięcej zasadzono w woj. mazowieckim – blisko 20 tys., w woj. dolnośląskim – prawie 4 tys. i w woj. lubelskim – ponad 3 tys. Rekord pobiła Szkoła Podstawowa im. M. Konopnickiej w Leszczynie Szlacheckim (woj. mazowieckie), która potwierdziła posadzenie 16 tys. drzew i krzewów wraz z Nadleśnictwem Płock, Radą Rodziców, wójtem i radą gminy Bielsk, kołem łowieckim „Kuźnia” leśnictwem Gozdowo, strażą leśną Nadleśnictwa Płock, przyjaciółmi szkoły i emerytowanymi nauczycielami.
Druga tak dużą liczbę drzew – 14 tys. posadzono na stokach Klimczoka w Beskidzie Śląskim dzięki współpracy Klubu Gaja z Nadleśnictwem Bielsko oraz partnerom programu „Święto Drzewa” firmom: LeasePlan, Troton, Eco Service. Dane, zebrane na podstawie nadesłanych sprawozdań, informują, że 247 drzew zasadzono w intencji pokoju na świecie. Po raz kolejny program „Święto Drzewa” Klubu Gaja dotarł także za granicę, m.in. do Anglii, Szkocji i Argentyny gdzie również sadzono drzewa dla pokoju. Wyniki programu zostały dopisane do wyników kampanii „Miliard drzew dla Planety” prowadzonej przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska.
„Święto Drzewa” to także program „Zbieraj makulaturę, ratuj konie”, który w roku szkolnym 2008/09 przyniósł wynik w postaci 377 ton zebranej makulatury. Najwięcej zużytego papieru zgromadziła Szkoła Podstawowa w Szczodrzykowie (blisko 11 ton), która w nagrodę otrzymała statuetkę Pegaza oraz wykonała wspólnie z Klubem Gaja i artystą Waldemarem Rudykiem dużą rzeźbę Pegaza, która stanęła przed budynkiem szkoły.
W ubiegłym roku przeprowadzono także 18 wykładów prezentujących program „Święto Drzewa”, a materiały edukacyjne z nim związane trafiły do 4,5 tys. placówek oświatowych, instytucji, organizacji pozarządowych i urzędów w całym kraju.
W ramach naszego programu Święto Drzewa, proponujemy państwu założenie przy szkole ogrodu przyjaznego przyrodzie. Wydaje się, że każdy ogród taki jest. Niestety przez wiele stuleci oczywiste było stosowanie licznych zabiegów mających na celu ujarzmianie i kontrolowanie procesów przyrodniczych. Jak piszą autorzy książki Nowoczesne ogrody:
„Tworząc ogród, człowiek[...] ukierunkowywał swą energię przeciw naturze, walczył z jej siłami i starał się podporządkowywać życie roślin swoim koncepcjom. Obecnie[...] takie nastawienie ulega zmianie. Ekologiczne podejście stawia naturę i jej rozwiązania jako wzór i inspiracje dla projektów ogrodów”.
Ekologiczny ogród może stać się prawdziwym azylem dla ludzi, zwierząt i roślin. Miejscem odpoczynku i inspiracji. Może spełniać funkcję nie tylko dekoracyjną ale też dydaktyczną – stwarza możliwość obserwacji i uczestnictwa w cyklach przyrodniczych. Oto parę sugestii, które pomogą stworzyć ogród pachnący, kolorowy, bezpieczny, tajemniczy i różnorodny.
Przy tworzeniu ogrodu należy pamiętać przede wszystkim o tym, aby: – Nie niszczyć tego, co już istnieje – przed przystąpieniem do prac w ogrodzie sprawdźcie, co tam dziko rośnie, rośliny wskażą wam warunki, jakie panują w waszym ogrodzie warto sporządzić inwentaryzację drzew i krzewów. Może to być okazja do przeprowadzenia ciekawych zajęć w terenie i ogłoszenia konkursu na wymarzony ogród. Współpraca z dziećmi może zaowocować ogromem ciekawych pomysłów. – Nie wprowadzać obcych gatunków – warunek ten wynika z potrzeby ochrony lokalnych zasobów przyrodniczych jak i z przyczyny idealnego dopasowania rodzimych gatunków do lokalnych warunków klimatycznych. – Sadzić rośliny zgodnie z siedliskiem – ten warunek wymaga zarówno prawidłowego rozpoznania siedliska, jak i bardzo dokładnego rozpoznania potrzeb roślin. Wysiłek w to włożony procentuje przyszłą oszczędnością nakładów pracy przy utrzymaniu takiego ogrodu. Rozważając uwarunkowania siedliskowe pod uwagę bierzemy przede wszystkim: warunki glebowe i wodne, świetlne, klimatyczne.
Musimy uwzględnić także oddziaływanie roślin na siebie nawzajem. – Nie stosować pestycydów ani sztucznych nawozów, zamiast tego wykorzystujmy naturalne sposoby wzajemnej stymulacji wzrostu czy ochrony przed szkodnikami (odpowiedni dobór roślin i płodozmian). Jako nawóz stosujmy własny kompost. Ogród w zgodzie z przyrodą sprzyja różnym organizmom. Może być miejscem aktywnej ochrony drobnych ssaków, ptaków, płazów i owadów. Aby czuły się one przy nas dobrze, muszą istnieć w ogrodzie sprzyjające dla nich warunki. Zazwyczaj wokół szkoły dysponujemy wystarczającą przestrzenią, aby stworzyć rozmaite siedliska dla zwierząt. Pamiętajmy, że musimy otworzyć przestrzeń naszego ogrodu na zwierzęcych przybyszy. Warto w murku ogrodzenia zrobić przejścia dla drobnych ssaków. Oto kilka elementów ogrodu, na które warto znaleźć przestrzeń.
Naturalna łąka. Murawę poza boiskiem warto zamienić w naturalną łąkę. Na pojawienie się typowych gatunków łąkowych trzeba będzie poczekać parę lat. Tą część trawnika, którą chcemy zamienić w łąkę, kosimy 2 razy w roku. Dla zachęty kilka faktów przemawiających za podarowaniem kawałka przestrzeni łące: na jednolitym trawniku rośnie od 3 do 4 gatunków traw, na łące od 20 do 50 gatunków roślin i co za tym idzie egzystuje tam mnogość owadów, dlatego na trawniku pokarm znajdują 4 gatunki ptaków, na łące aż 17 gatunków.
Staw – oczko wodne. Woda w ogrodzie bardzo podnosi stopień różnorodności biologicznej. Jest niezastąpionym elementem w cyklu życiowym wielu zwierząt. Wokół wody powstaje przestrzeń dla roślin o specyficznych wymaganiach siedliskowych. Warto zrobić jak najbardziej naturalne oczko wodne. Jego dno i boki wyłożyć utwardzaną gliną i kamieniami. Na południowym brzegu warto stworzyć kamienne, słoneczne usypisko. Oczko powinno mieć różne strefy głębokości, łagodny uskok dna, maksymalną głębokość około 1 metra (ta głębokość wystarcza, aby przezimowały w nim żaby, płazy, larwy i inne zwierzęta), na środku można usypać kamienną wysepkę – idealne, bezpieczne miejsce do wylegiwania się na słońcu.
Żywopłot. Nieregularny żywopłot z rodzimych gatunków drzew i krzewów o różnej wysokości, przybierający miejscami formę skupień i pasów zarośli, pełni w ekologicznym ogrodzie niezwykle ważne funkcje. Przede wszystkim chroni glebę przed wiatrem i erozją, utrzymuje wyższą temperaturę i wilgotność gleby, filtruje kurz i spaliny, zapewnia pokarm i schronienie wielu ptakom, owadom i innym zwierzętom. Żywym filtrem zatrzymującym ogromne ilości kurzu jest m.in. klon polny i dzika róża (filtruje też spaliny). Prawdziwymi spiżarniami z kolei są jesion, olcha, brzoza, leszczyna, wierzba, buk, dąb, dzika czereśnia, rodzime drzewa iglaste, dzika róża, czarny bez, rokitnik, tarnina, kalina, ligustr, dereń, trzmielina, malina, jeżyna. Bardzo istotne jest też stworzenie warstwy podszytu z ziół i wcześnie kwitnących roślin takich jak: kokorycz, pierwiosnek, zawilec, przebiśnieg, miłek, miodunka i inne.
Ogrody kamienne. Kolejnym istotnym elementem ogrodu są wszelkie formacje kamienne. Zarówno pojedyncze głazy, murki oporowe i wolno stojące, wzgórki, skarpy, powierzchnie żwirowe i kamienne, stwarzają specyficzne środowisko żerowania, życia i schronienia licznych organizmów, różnicując warunki siedliskowe ogrodu. Przestrzenie między kamieniami stają się siedliskiem trzmieli, jaszczurek i łasic. Kamienie powinny być dopasowane wyglądem do otoczenia, a między nimi powinno być sporo wolnej przestrzeni pokrytej glebą, na której pojawi się mnogość kwitnących światłożądnych roślin – przyciągających tłumy motyli, pszczół i trzmieli.
Korzenie i pnie. Pełnią funkcję stworzycieli mikrosiedlisk. Urozmaicają powierzchnię ogrodu, są specyficznym laboratorium przemiany materii organicznej, godnym obserwacji i ochrony. Wprowadzają też do ogrodu tajemniczy nastrój.
Ogródek warzywny. Warto znaleźć na niego przestrzeń. Może to być niewielki obszar z podwyższonymi grządkami, na których dzieci będą mogły uprawiać swoje warzywa. Można ten ogród otoczyć żywopłotem z krzewów owocowych, takich jak: porzeczki, maliny, jeżyny, agresty, borówka wysoka i inne. W ogrodzie tym trzeba również znaleźć miejsce na kompostownik, który jest sercem przemian organicznych. Jeśli chodzi o dobór roślin do ogrodu to przy zakupie i planowaniu kierujmy się pewnymi kryteriami:
Kwiaty – wybierajmy odmiany dzikie o dużych pylnikach wytwarzające nektar, wabiące pożyteczne owady np. złocienie, aksamitki, róże. Warto posadzić kwiaty kwitnące obficie latem i jesienią. Wytwarzają one bardzo istotny w tej porze pożytek dla pszczół i trzmieli. Są to przede wszystkim rośliny wargowe – lebiodka pospolita, melisa, jasnota biała, mięta pieprzowa, koniczyna, floks, bobik, facelia, przetacznik, słonecznik, nagietek, lawenda, majeranek, szałwia.
Drzewa – Rodzime gatunki: leszczyny, wierzby, dęby, lipy, brzozy, sosny, świerki, jałowce i inne. Ponad 40 % drzew powinny stanowić drzewa owocowe: jabłonie, grusze, śliwy, mirabelki, wiśnie, orzechy. Pamiętajmy o dopasowaniu do siedliska. Nie próbujmy uprawiać gatunków światłożądnych w cieniu i na odwrót. Poszukajmy w przyrodzie inspiracji i podpowiedzi – co i jak, i gdzie sadzić. Warto w szkole założyć księgę drzew, w której znajdzie się opis wszystkich istniejących w ogrodzie drzew i krzewów. Można przy każdym drzewie umieścić też tabliczkę informacyjną, zawierająca polską i łacińską nazwę gatunkową, wiek i wszelkie inne dodatkowe informacje.
Pnącza – mogą spełniać w ogrodzie przyszkolnym bardzo ważne funkcje. Maskują nieatrakcyjne miejsca, takie jak śmietniki, słupy, latarnie, siatki, nieładne elewacje. Można je prowadzić przy różnych podporach tworząc tunele, bramy, trejaże, pergole, cienniki. Ogród z pnączami jest ciekawszy, bardziej tajemniczy i kolorowy. Szczególnie polecam pnącza takie jak: chmiel, fasola, bluszcz, winobluszcz, glicynia, róże pnące, powojniki, wiciokrzewy, rdesty, winorośla. Żeby ogród nazwać ogrodem proekologicznym przynajmniej 10% jego powierzchni musi pozostać bez ingerencji człowieka, jest to bufor bezpieczeństwa, w którym zachodzą procesy stymulacji oddziałujące na całą resztę ogrodu. Pamiętajmy też o ścieżkach w ogrodzie. Zrezygnujmy, tam gdzie możemy, z betonowych nawierzchni. Zamiast tego stosujmy naturalne surowce: żwirki, kamienie, ceramikę, korę, plastry drewna i inne. W ogrodzie muszą być kąciki do odpoczynku i liczne kryjówki, można stworzyć przestrzeń klasy pod gołym niebem w otoczeniu drzew mądrości. To są oczywiście tylko propozycje. To, co rzeczywiście powstanie w ogrodzie przy szkole, jest waszą decyzją. Zachęcam was jednak do modyfikacji i wzbogacania waszego otoczenia. Liczne podpowiedzi będą pojawiać się na naszej stronie internetowej. Jest tam również schemat ogrodu przy szkole architekta krajobrazu z Gdyni. Zapraszam. Karina Bielawska
Bibliografia: "Twój ogród w zgodzie z naturą" Annelore i Hubert Bruns / Gerhard Schmidt "Ekologiczna edukacja przedszkolna" pod red. dr. Elżbiety Jaszczyszyn "Edukacja w naturze" wydane przez fundację Eko-Oko "Drzewa i krzewy" Władysław Bugała "Nowoczesne ogrody" terence Conran i Dan Pearson
Model ogrodu przy szkole
Przedstawiamy państwu model, opracowany przez Architekta Krajobrazu, panią Annę Wróbel dla Klubu Gaja. Jest to tylko przykład tego co może się znajdować w ogrodzie przy szkole, zachęcamy do własnej inwencji twórczej.
/kliknij plan by powiększyć/
Legenda 1. WEJŚCIE GŁÓWNE 2. PLAC PRZYWEJŚCIOWY Z TABLICĄ INFORMACYJNĄ 3. ALPINARIUM 4. DRZEWO KWITNĄCE 5. PLAC GOSPODARCZY 6. PLAC WYPOCZYNKOWY Z DRZEWEM MĄDROŚCI 7. POIDŁO DLA PTAKÓW 8. OGRÓD DYDAKTYCZNY, HERBARIUM 9. LETNIA SZKOŁA 10. SZKOLNE MINI ARBORETUM 11. ZIELONY DZIEDZINIEC 12. STAW 13. POLE DOŚWIADCZEŃ SZKOLNYCH 14. PERGOLE LUB CIENNIKI 15. MASZT SZKOLNY 16. OGRÓD ZIMOWY
Dary drzew Drzewa są płucami Ziemi i regulatorami klimatu – zamieniają dwutlenek węgla na tlen, schładzają powietrze. Drzewa regulują obieg wody w atmosferze i wewnątrz Ziemi. Zapobiegają powodziom, regulują poziom wód gruntowych, wspomagają naturalną formację źródeł, korzenie drzew umacniają brzegi rzek. Ponadto nie tylko zapobiegają erozji gleby, ale także tworzą jej wierzchnią warstwę składającą się z opadłych liści.
Drzewa oferują ludziom otoczenie, a także materiały służące rozwojowi kultury i cywilizacji. Pierwszymi narzędziami człowieka były najprawdopodobniej patyk i kamień. Patyk okazał się być co najmniej czarodziejską różdżką, tak wiele miał możliwości zastosowania. Na początku służył zapewne jako narzędzie do kopania, broń, a także przedłużenie ramienia – by móc sięgnąć po owoce drzew. Nasza kultura, tak samo jak nasze rolnictwo, miały możliwość powstania dzięki olbrzymiej ilości drewnianych narzędzi. Kilka powszechnych przykładów to: wczesne radła, grabie, młoty, uchwyty do narzędzi, drabiny, krosna, moździerze, narzędzia pomiarowe, liny (z włóknistej kory). Innymi drewnianymi pomocami w rolnictwie były: osłony przeciwwiatrowe, żywopłoty, ogrodzenia, bramy, dużo różnych sprzętów i przyborów; uprząż dla bydła, rynny irygacyjne, odpływy, i wiele, wiele innych. Słynny wynalazek koła został najprawdopodobniej zainspirowany okrągłym kształtem pni drzewa. Pełen drewniany dysk przekształcił się potem w koła na szprychach, umiejętnie wycinanych z drzew o twardym drewnie, takich jak dąb, jesion, grab czy wiąz.
Drzewa od zawsze dostarczały pożywienia ludziom i zwierzętom. „Dostarczały” ludziom owoców, jagód, orzechów), jadalnej kory wewnętrznej (na przykład wiązu czy brzozy), jadalnych liści, żywicy (np. klonu i brzozy), oleju (np. z oliwek i orzeszków bukowych). Kwiatów, herbaty, przypraw (np. cynamonu czy wanilii), wina (np. z soku brzozy czy jagód czarnego bzu), etc.
Jeden dąb jest żywicielem ponad 240 różnych rodzajów małych stworzeń. Większość wypasanego bydła obgryza często liście drzew. Wiele ptaków żywi się niezliczonymi jagodami, nasionami i owocami z drzew. Szacuje się, że około 90% wszystkich gatunków na świecie (nie wliczając fauny morskiej) zamieszkuje w lasach, tak więc drzewa dają schronienie i pożywienie niezliczonym formom dzikiego życia. A te miliony stworzeń wspomaganych przez drzewa nie tylko tworzą stabilny ekosystem, ale także wzbogacają nasze życie i czynią je bardziej interesującym – na wiele sposobów.
Drzewa oferują schronienie nie tylko bezkręgowcom, insektom, ptakom, ale także wielkiej różnorodności ssaków, którymi jesteśmy także my, ludzie. Drewno jest jednym z naszych najważniejszych materiałów konstrukcyjnych dla ludzkich schronień, takich jak szałasy czy tipi, ale także dla domów z bali, czy naszych współczesnych domów; z drewna wytwarza się elementy konstrukcyjne, drzwi, ramy okienne, parkiety, ściany, boazerię, a także elementy fundamentów, pokrycie dachów, etc. Wewnątrz naszych domów znajduje się niezliczona ilość sprzętów i mebli wykonanych z drewna: krzesła, stoły, biurka, kredensy, regały i różnego rodzaju półki, łóżka, skrzynie, etc. Od wieków drewno było także jednym z głównych materiałów do wyrobu zabawek dla dzieci.
Od niepamiętnych czasów drzewa były także głównymi dostarczycielami zbiorników dla wszystkich naszych cennych własności – ich drewno służyło za pojemniki dla płynów, a także chroniło ziarno i inne pożywienie przed szkodnikami podczas długich zim: z drewna powstawały szopy, pudła, beczki, koszyki, dzbany czy misy.
Dzięki drzewom możliwe było powstanie wielu leków. Chinina, środki przeczyszczające, leki antynowotworowe czy aspiryna są tu najbardziej popularnymi przykładami. Zapewniały także sztuczne kończyny i laski.
Przez tysiące lat drzewa umożliwiały naszym przodkom w umiarkowanym i zimnym klimacie przetrwanie ciężkich zim, zaś tym, którzy zamieszkiwali w gorących krajach, dawały chłodny cień. Ogień, jaki umożliwiły nam rozpalać, zwiększył także zakres jadalnego pożywienia poprzez możliwość gotowania. Nawet dzisiaj prawie połowa ludzi na świecie jest zależna od węgla i drewna do palenisk.
Drewno do palenia ognia, który dały nam drzewa, był praktycznie jedynym znaczącym źródłem światła za dawnych czasów, w ciemne, bezksiężycowe noce. Drzewa także dostarczały pochodni (robionych zwłaszcza z kory brzóz) i oliwy do lamp. Aż do niedawna drzewa były głównym źródłem energii dla naszego społeczeństwa i cywilizacji. Węgiel był używany do przetapiania metali i wykuwania z nich użytecznych obiektów. Drewno było głównym materiałem do budowy młynów wodnych i wiatraków, znalazło także szerokie zastosowanie w przemyśle. Węgiel, (dzięki któremu możliwa była rewolucja przemysłowa, maszyny parowe i pierwsze elektrownie), jest formą skamieniałych prehistorycznych lasów.
Duża część naszego dorobku naukowego była możliwa dzięki drzewom. Nie tylko z powodu bycia źródłem papieru na książki i drewna dla wielu z jej narzędzi, lecz również dlatego, że obserwując drzewa, zyskaliśmy wiele wiedzy. Ze słojów drzew uczyliśmy się o pogodzie, geologii i historii. Drzewa nauczyły nas także wiele o inżynierii i ekologii. Drzewa odgrywały główną rolę w transporcie, nie tylko z powodu wynalazku koła. Dały nam łodzie, wózki i powozy, taczki, sanie, mosty nad strumieniami i rzekami, wczesne drewniane maszyny latające, gumę na opony do naszych samochodów. Rzymianie używali pni równej długości do konstrukcji dróg. Sporo naszego komunikowania się ze sobą była i jest możliwa dzięki drzewom: od znaków dymnych, wczesnych drewnianych tabliczek do pisania, „leśnych telefonów” czyli bębnów, poprzez czcionki drukarskie, materiały do pisania, takie jak papier, ołówki i pałeczki węgla, gazety, magazyny, oraz biblioteki pełne książek. Wiele wspaniałych, ekscytujących dźwięków w muzyce nie byłaby możliwa bez różnego rodzaju drewnianych instrumentów: różnego rodzaju bębnów, trąb, gwizdków, fletów, klarnetów, obojów. Liry, lutnie, gitary, mandoliny, skrzypce, fortepiany, to instrumenty z drewna. Drzewa mają ogromny wkład w ogromną część naszej wizualnej ekspresji artystycznej, nie tylko jako inspiracja dla niezliczonej ilości dzieł sztuki; podarowały nam materiał dla rzeźb i płaskorzeźb, narzędzia czy rozpuszczalniki do farb. Dzięki drzewom mieliśmy broń do polowania i walki; łuki i strzały, oszczepy, pułapki, fortyfikacje, elementy broni palnej i proch, itd. Drzewa zawsze były naszymi nauczycielami na niezliczone sposoby. Wiele religii i systemów filozoficznych bazowało na – lub było ściśle powiązanych z drzewami.
Drzewa upiększają krajobraz, a ponadto podnoszą wartość ekonomiczną terenów przeznaczonych do rekreacji. Bez nich nie byłoby lasów ani parków, gdzie można urządzać wycieczki. Gdyby nie one, nie byłoby wielu lekarstw, a także substancji, tj. olejk naturalny, niezbędnych w kosmetyce i różnego rodzaju terapiach. A o ileż mniej byłoby zabawy dla dzieci, gdyby nie było drzew – nie można by było się na nie wspinać, budować domków na drzewach, wieszać huśtawek, budować placów zabaw…
Na temat produktów i chemikaliów stosowanych w przemyśle, a pochodzących od drzew można pewnie napisać książkę – jest ich tak dużo, wymienię tylko kilka: impregnaty, terpentyna, lateks, smoła, guma, celuloza, tkaniny czy… pasta do zębów.
1. Łagodzą efekt cieplarniany, podczas swoich procesów życiowych pochłaniają z atmosfery dwutlenek węgla, a w jego miejsce wytwarzają tlen, który jest niezbędny do oddychania. 2. Zapobiegają i redukują erozję gleby (co zapobiega powstawaniu lawin i osuwisk), także zmniejszają zanieczyszczenie wód. 3. Regulują obieg wód gruntowych i podtrzymując ich cyrkulację chronią przed powodziami. 4. Prawidłowo umieszczone rzędy drzew znacząco zmniejszają hałas wzdłuż ruchliwych dróg i skrzyżowań. Drzewa posadzone wzdłuż dróg zatrzymują część śniegu w zimie, co pozwala na obniżenie kosztów utrzymania dróg i zwiększa ich przejezdność. 5. Sprawiają, że krajobraz staje się bardziej przyjazny (nikt nie przepada za „betonowymi dżunglami”...) 6. Dostarczają opału dla kuchenek i palenisk – zwłaszcza poprzez zakładanie plantacji szybko rosnących gatunków. 7. Prawidłowo zagospodarowane lasy dostarczają drewna, sklejki i innych drewnianych produktów, które są niezbędnym składnikiem wielu narzędzi, urządzeń czy wyposażenia naszych mieszkań. 8. Drzewa zapewniają naturalne chłodzenie, co oznacza mniejsze zapotrzebowanie na budowę dodatkowych tam i elektrowni atomowych. Cień drzew schładza gorące ulice i parkingi. Miasta są „wyspami gorąca”, w których jest przeciętnie o 5–9 st. C cieplej niż w ich okolicy – a każdego roku rozrastają się… 9. Zastosowane jako zapory przeciwwietrzne w sąsiedztwie domów, mogą służyć jako ochrona przeciwko opadom śniegu i wiatrom – co pozwala obniżyć koszty ogrzewania i (w zimie) – odśnieżania. 10. Odpowiednio posadzone i pielęgnowane drzewa mogą znacznie podnieść wartość posesji, na której się znajdują. 11. Według badań prowadzonych na terenie Wielkich Równin w USA, drzewa posadzone wśród pól (jako naturalne bariery przed silnym wiatrem) znacząco zwiększają plony w porównaniu ze zbiorami z pól, gdzie nie ma drzew. Stwarzają one bardziej sprzyjający mikroklimat poprzez ograniczenie wpływu wiatru i upałów na plony, a także zapobiegają erozji powierzchni gleby i utratom nawilżenia. Zaś podczas zimy drzewa „wyłapują” śnieg, który wczesną wiosną, podczas roztopów, nawilża glebę. 12. Drzewa są ważnym źródłem pożywienia dla człowieka, zwierząt i roślin – poprzez swoje owoce, orzechy, korę czy soki. 13. Drzewa przydają piękna i wdzięku lokalnym społecznościom; czynią nasze życie bardziej spokojnym, imożliwiają reklaks i zadowolanie, a także stanowią bogate dziedzictwo dla przyszłych pokoleń; odgrywają ważną rolę w kulturowej i artystycznej sferze życia człowieka. Drzewa i krajobraz wzmacniają poczucie tożsamości lokalnej społeczności, pozwalają nam doświadczyć związków z naszym naturalnym dziedzictwem, a także najgłębszymi wartościami duchowymi i kulturowymi. 14. Lasy tropikalne nie tylko służą ptakom migrującym za schronieniem podczas zimy, a ludziom swoim drewnem, ale także są niezmiernie istotne dla zdrowia ludzi. Olbrzymia ilość leków zrobiona jest na bazie roślin z lasu tropikalnego. A i tak większość właściwości leczniczych roślin tropikalnych nie została jeszcze zbadana. Poza tym drzewa są źródłem wielu innych różnych surowców, jak na przykład masy żywicznej. 15. Drzewa zapewniają ludziom wiele możliwości rekreacji, a także są siedliskiem dla olbrzymiej ilości roślin i zwierząt. 16. Drzewa nad rzekami, strumieniami czy jeziorami obniżają poprzez swój cień temperaturę wody (co jest bardzo istotne dla procesów chemicznych w niej zachodzących, a także dla życia mieszkających w niej stworzeń) oraz zapobiegają erozji brzegów. 17. Badania pokazują, że drzewa pomagają zmniejszyć stres w miejscu pracy, a także pomagają pacjentom szpitali szybciej wracać do zdrowia. 18. Drzewa są obiektami badań naukowych i zdobywania wiedzy o przyrodzie w naturze, a także stwarzają miejsca pracy dla wielu ludzi. 19. Drzewa są naturalną zaporą dla rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza, wiele drzew rosnących w lesie wytwarza naturalne substancje bakteriobójcze. 20. Indianie Ameryki Północnej wierzą, że drzewa podtrzymują niebo. Zgodnie z legendą więc, zagłada drzew oznaczać będzie zagładę całej Ziemi….
Patrycja Romaniuk
Znajdź pomnik przyrody
Kolejną propozycją działań w ochronie przyrody, do których chcielibyśmy państwa zachęcić, jest poszukiwanie obiektów, które mogą być uznane za pomniki przyrody oraz podjęcie działań zmierzających do ich zarejestrowania. Postaram się w zwięzłej i prostej formie przedstawić kroki do tego zmierzające.
Pomnikami przyrody według ustawy o ochronie przyrody mogą być pojedyncze twory przyrody ożywionej i nie ożywionej lub ich skupiska. Powinny one posiadać szczególną wartość przyrodniczą, historyczną, naukową, krajobrazową lub kulturową oraz odznaczać się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych obiektów. W praktyce są to przede wszystkim drzewa, które stanowią ponad 90 procent pomników, lecz mogą to być również głazy narzutowe, skałki, wodospady, jary lub jaskinie. O uznaniu drzewa za pomnik decyduje gminny wydział ochrony środowiska, a jedynie w przypadkach wyjątkowych wojewódzki wydział ochrony środowiska i do tych instytucji należy kierować odpowiednie wnioski. Wnioski o uznanie za pomnik przyrody mogą składać zarówno osoby prywatne jak i szkoły, stowarzyszenia, drużyny harcerskie i innego rodzaju instytucje. Powinien on zawierać krótki opis interesującego nas drzewa, czyli przede wszystkim jego gatunek oraz wymiar. Dla każdego gatunku jest ustalony minimalny wymiar, powyżej którego drzewo może być zaklasyfikowane jako pomnik przyrody. Jeśli chcemy poddać ochronie grupę drzew, to ich pojedyncze wymiary mają mniejsze znaczenie, a większy nacisk kładzie się na unikatowy charakter skupiska jako takiego. Informacje o wymiarach oraz wzór wniosku znajdują się poniżej. Podstawowym wymogiem jest określenie gatunku interesującego nas drzewa. Na rynku jest dostępny szeroki wachlarz przewodników do oznaczania drzew i można z nich skorzystać. Pomiar obwodu drzewa dokonuje się na wysokości tak zwanej pierśnicy, czyli 130 cm od ziemi, jeśli drzewo na tej wysokości posiada kilka pni to mierzymy wszystkie i sumujemy. Ponadto wniosek powinien zawierać jak najdokładniejszą lokalizacje obiektu z podaniem działki lub parceli, na której rośnie drzewo w lesie należy podać obwód i podobwód leśny(jeśli nie mamy dostępu do map leśnych to wykorzystujemy mapy tradycyjne) można też zamieścić mapkę sytuacyjną z zaznaczonym drzewem. Dobrze, gdy wniosek zawiera również dokumentację fotograficzną obiektu. Już po złożeniu wniosku procedura kwalifikacyjna pomnika może trwać dosyć długo, więc warto systematycznie dowiadywać się u zajmujących się tą sprawą urzędników o los interesującego nas drzewa.
Jarosław Kasprzyk
Szacunkowe, minimalne wymiary drzew dla uznania ich pomnikami przyrody
gatunek drzewa
obwód w centymetrach mierzony na wysokości 130 centymetrów od ziemi
bez czarny, bez koralowy, cis pospolity, oraz wszystkie gat. jałowca, żywotnika, jarząba, cypryśnika, czeremchy
100
leszczyna turecka, tulipanowiec, magnolia, miłorząb, sosna limba
1. Przedmiot ochrony ................................. 2. Nazwa Projektowanego Pomnika (proponowana lub istniejaca)............................. 3. Opis pomnika a) gatunek b) obwód pierśnicy w cm c) pierśnica w cm d) wysokość w m e) wysokość do pierwsego konaru w m f) stan zdrowotny i zauważone uszkodzenia g) wymagane zabiegi ochronne i) inne uwagi 4. Adres obiektu..................... a) miejscowość b) gmina c) nadleśnictwo, leśnictwo, obręb d) numer ewidencyjny działki, według ewidencji gruntów e) nazwa właściciela działki, na której zlokalizowany jest obiekt f) krótki opis działalności człowieka w okolicy pomnika g) informacje dodatkowe związane z lokalizacją przestrzenną obiektu - dojazd PKP lub PKS do miejscowości ......... skąd do pomnika jest ....... km - najbliższa osada oddalona jest od pomnika o ............. km - krótki opis gruntu na którym znajduje się obiekt
Opis ewidencyjny wykonał w dniu Imię i nazwisko Adres Telefon Stanowisko służbowe
Uwagi: Jeśli nie dysponujemy wszystkimi danymi, to można niektóre pominąć, absolutnie niezbędny jest gatunek, wymiar i lokalizacja (jak poniżej). W przypadku większej ilosci drzew np. aleji do wniosku należy dołączyć spis pomiarów wszystkich drzew ( oddzielnie dla prawej i lewej strony alei) Numer uwidecyjny działki podaje Urząd Gminy (lub Urząd Miasta i Gminy) i dołącza wycinek z mapy ewidencyjnej z dokładnym oznaczeniem miejsca położenia pomnika. Do wniosku należy dołączyć: - wycinek mapy pozwalający zlokalizować miejscowość, w której znajduje się pomnik, - dokładny szkic (mapę w skali 1:5000) umożliwiający odnalezienie pomnika w terenie, pożądana jest także dokumentacja fotograficzna.
Drzewo życzeń W samym sercu południowej Szkocji, w Eskdalemuir, znajduje się świątynia buddyjska Samye Ling, a tuż koło niej Ogród Pokoju. W ogrodzie rośnie Drzewo Pokoju. Jego gałęzie uginają się pod mnogością kolorowych wstążek, które celtyckim zwyczajem wiąże się na drzewach i jednocześnie wypowiada życzenie. Kiedy kolor wyblaknie, życzenie się spełni. Tradycja drzew życzeń istnieje także w Azji. Zimą tego roku dostałam pocztówkę z Hong Kongu, na której jest przepiękne, prastare Drzewo Życzeń - Wishing Tree z Tai Po. Karina * * * Indianie Ameryki Północnej wierzą, że drzewa podtrzymują niebo. Zgodnie z legendą więc, zagłada drzew oznaczać będzie zagładę całej Ziemi...
Drzewa i krajobraz wzmacniają poczucie tożsamości lokalnej społeczności i pozwalają nam doświadczyć związków z naszym naturalnym dziedzictwem, a także najgłębszymi wartościami duchowymi i kulturowymi.
