Festiwal Ekodzieło 2019 – haiku i motyle

2019-06-27

Festiwal Ekodzieło stał się cyklicznym wydarzeniem, w którym artyści i ekolodzy łączą siły, aby przekazać mieszkańcom regionu ważny komunikat o potrzebie ochrony przyrody. Tegoroczna edycja Festiwalu Ekodzieło pełna była interesujących wydarzeń - warsztatów, rozmów, pokazów, które odbyły się w Galerii Bielskiej BWA, Domu Kultury im. Wiktorii Kubisz w Bielsku-Białej oraz Gminnym Ośrodku Kultury „Promyk” w Bystrej. Klub Gaja zaprosił do spotkania z przyrodą i haiku – krótką formą japońskiego wiersza oraz angażował uczestników w konkretne działanie dla przyrody.

„Eko” stało się modnym hasłem wykorzystywanym na różne sposoby. To dobrze. Trzeba nam takiej mody, która zwraca uwagę na najważniejsze zagadnienia współczesnego świata. Ekologia jest ważna nie tylko w kontekście zdrowego i czystego środowiska ale stała się ważnym tematem politycznym i społecznym. Nie możemy już dłużej uciekać przed rozwiązaniem takich palących problemów jak zmiany klimatu czy zanik bioróżnorodności. Jest to niezwykle trudne, biorąc pod uwagę mnogość interesów, które są często sprzeczne ze sobą. Festiwal Ekodzieło mówi o potrzebie ochrony środowiska w sposób związany ze sztuką, ale też bardzo konkretny.
 

Jacek Bożek z Klubu Gaja, podsumowując wydarzenie, powiedział  – „Realizując już piątą edycję Festiwalu Ekodzieło staramy się łączyć edukację ekologiczną ze sztuką z najwyższej półki. Poruszanie serc i emocji staje się jedną z dróg mogących dotrzeć do obywateli z przekazem o głębokim znaczeniu ekologicznym. W tym roku skupiliśmy się na edukowaniu o pszczołach, motylach i innych dzikich owadach zapylających w kontekście ich wielkiego znaczenia dla ludzi i przyszłości planety”. 
 

Podczas zajęć  uczestnicy festiwalu mogli dowiedzieć się jak stworzyć ogród  przyjazny dla owadów, w szczególności motyli. Z powodu działalności człowieka m.in. urbanizacji i rozwoju rolnictwa, zmniejsza się ilość dzikich łąk i motyle mają coraz mniej miejsc do bytowania. Podczas warsztatów „Zaproś motyle do ogrodu”  uczestnicy samodzielnie montowali specjalne domki, które zastąpią motylom naturalne siedliska. Warsztaty budowy schronień dla różnych owadów zapylających odbyły się w Galerii Bielskiej BWA, Domu Kultury im. W. Kubisz w Bielsku-Białej oraz GOK „Promyk” w Bystrej. Na terenie parku „Promyka” oraz Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej powstały przyjazne zakątki dla motyli, pszczół murarek, biedronek i złotooków, które dzieci z Gminy Wilkowice obsadziły jeżówkami, budlejami, dereniami i aroniami. 
 

Festiwalowi Ekodzieło towarzyszyła wystawa „Żegaryszki" fotografii i haiku Krzysztofa Czyżewskiego obrazująca przyrodę polsko-litewskiego pogranicza.  „Żegaryszki”, to tytuł książki nawiązującej  do starojapońskiej tradycji haiga, zestrajającej haiku, czyli możliwie najkrótszy wiersz, z obrazem. Zdjęcia i haiku obejmują  łąki, uroczyska, ustronia zwierząt i ostoje ludzi, ścieżki i jeziora pomiędzy wioskami Żegary, Krasnogruda i Dusznica w czasie czterech pór roku. W nawiązaniu do wystawy, Klub Gaja zaprosił uczniów bielskich szkół na warsztaty haiku – podczas których dzieci tworzyły wiersze o przyrodzie. Artystka Beata Jewiarz  połączyła haiku ze współczesną grafiką plakatową. Natomiast na zajęciach, które prowadziła Miłosława Bożek z Klubu Gaja, tradycyjne wiersze japońskie były inspiracją do tworzenia filmów podklatkowych.
 

„Piękno natury, obserwowane z perspektywy poety i filozofa Krzysztofa Czyżewskiego, uchwycone w fotografiach i towarzyszących im wierszach haiku, to główny motyw wystawy „Żegaryszki”, prezentowanej w Klubokawiarni Aquarium. Spotkanie z autorem podczas wernisażu było niezwykłym doświadczeniem dla widzów, dzięki charyzmatycznej osobowości twórcy Ośrodka Pogranicze w Sejnach. Podczas rozmowy Jacka Bożka z Krzysztofem Czyżewskim zapadły ważne pytania i stwierdzenia dotyczące związku ludzi z miejscem, w którym żyją i historią, która wpływa na ich losy” – komentuje Agata Smalcerz, dyrektor Galerii Bielskiej BWA.
 

Kolejnym wydarzeniem w Galerii Bielskiej BWA były warsztaty haftowania strojów kąpielowych i kąpielówek  prowadzone przez krakowską artystkę i aktywistkę Cecylię Malik z kolektywu Siostry Rzeki. Uczestnicy warsztatów „Moda na rzeki” poznawali techniki wyszywania cekinami oraz najprostszego haftu ściegiem łańcuszkowym. Ozdabiali stroje kąpielowe hasłami, nazwami rzek i symbolami, by pokazać swoje zaangażowanie w obronę polskich rzek przed dewastacją i betonowaniem.
 

Agata Smalcerz dodaje – „Kolektyw Siostry Rzeki, swoimi akcjami od lat zwraca uwagę na problem zanieczyszczenia wody i wzywa do ratowania rzek. Hasła, haftowane na strojach kąpielowych przez uczestniczki warsztatów w Galerii Bielskiej BWA, zachęcają do spojrzenia na rzeki i wodę jako źródło zasilające naszą cywilizację, bez której egzystencja ludzi, zwierząt i roślin byłaby niemożliwa”.
 

W tym roku, w ramach Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Promyk”, mieliśmy ogromną przyjemność gościć Małgorzatę i Krzysztofa Czyżewskich z Fundacji Pogranicze, przy okazji  pokazu filmu dokumentalnego „Posłuchane opowieści”. Po krótkim pokazie wywiązała się długa i ciekawa dyskusja. Na drugim spotkaniu DKF-u wyświetliliśmy także film dokumentalny „Więcej niż miód” w reżyserii Markusa Imhofa. Podróżując z kamerą po całym świecie, filmował tereny, na których zamieszkują pszczoły, i pokazując ich życie. Reżyser jest wnukiem szwajcarskiego pszczelarza, opowiada w filmie o kryzysie, jaki dotyka obecnie populację pszczół. W ciągu ostatniej dekady wyginęły ich miliony. Film był wprowadzeniem do spotkania i rozmowy z dr. hab. Agnieszką Babczyńską z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Jarosławem Kasprzykiem z Klubu Gaja. Goście podzieli się ze słuchaczami swoją ogromną wiedzą i niezwykle ciekawie opowiadali o hodowli pszczół miodnych w miastach oraz dzikich owadach zapylających. Po spotkaniu degustowano miód z pasieki Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej.
 

Agnieszka Sech, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury „Promyk” w Bystrej,  podsumowuje – „Cieszymy się, że możemy być partnerami tego cennego działania. Staramy się, jak najlepiej potrafimy, wspierać i propagować, aby dotrzeć do osób w różnym wieku, zarówno dzieci jaki i dorosłych. Korzyść jest obopólna my, jako Ośrodek Kultury, dzięki warsztatom ekologiczno-artystycznym dla rodzin oraz dla uczniów ze szkół podstawowych z Gminy Wilkowice wzbogaciliśmy otoczenie „Promyka” o cudowny zakątek dla motyli, a uczestnicy warsztatów zapoznali się z wybranymi gatunkami motyli i ich rolą w środowisku.  Ważne jest również to, że dzięki możliwości wyświetlania filmów, możemy Festiwal Ekodzieło wzbogacać także o tę formę edukacji. A przy okazji pokazów filmowych mamy przyjemność gościć wspaniałych, ciekawych, mądrych i interesujących ludzi, którzy dzielą się swoją wiedzą, przeżyciami,  uwrażliwiając i jednocześnie edukując naszych widzów. A tymczasem wcielamy w życie zdobytą wiedzę i czekamy na kolejną edycję Festiwalu Ekodzieło, na pewno będzie, jak co roku, interesująco!”.
 

Festwial Ekodzieło 2019 honorowym patronatem objęli Prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski oraz Wójt Gminy Wilkowice Janusz Zemanek.

Dofinasowanie: Miasto Bielsko-Biała i Gmina Wilkowice.
 

Partnerzy: Galeria Bielska BWA, Domu Kultury im. W. Kubisz w Bielsku Białej, Gminny Ośrodek Kultury „Promyk” i Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej w Bystrej, Kolektyw Siostry Rzeki.
 

Festiwal wsparli: Grupa Pekabex, Klingspor, WALA, AQUA SA, Eko-Wtór Jakubiec.
 

http://bielskobiala.wyborcza.pl/bielskobiala/7,88025,24884820,domki-dla-motyli-haftowane-stroje-kapielowe-i-zycie-pszczol.html

http://bielskobiala.wyborcza.pl/bielskobiala/5,88025,24916938.html
https://dziennikzachodni.pl/festiwal-ekodzielo-2019-rozpoczyna-sie-juz-dzisiaj-klub-gaja-przygotowal-mnostwo-atrakcji-program/ar/c1-14201343

http://www.bielsko.info/20094-rozpoczal-sie-najbardziej-ekologiczny-festiwal-kultury-bielsko-biala

https://www.radiobielsko.pl/wiadomosci/co-laczy-haiku-i-haftowanie-na-kapielowkach/41866

https://www.gok.wilkowice.pl/dkf-promyk/czerwiec-2019.html

http://galeriabielska.pl/?d=details&sek=Wydarzenia&idArt=2977